Guggenheim in Cobra

"Ongelooflijk", noemt kunstenaar Jeroen Henneman het aan het begin van het Kunstuur filmpje dat op de site van het Cobra Museum staat. "Ongelooflijk, dat wij deze kunstwerken nu hier kunnen zien." Ongelooflijk. Dus ben ik gaan kijken en het is ongelooflijk. Tot eind augustus hangt het er en iedereen die interesse heeft in moderne kunst moet gaan kijken. Je krijgt niet alleen vijftig fantastische werken voorgeschoteld, maar ook inzicht in de kunst van na WO II. Het treffen van Amerika en Europa in een allerindividueelste expressie. Ongelooflijk. Kijk vooral op de site van het Cobra Museum voor een goede uitleg. Voor de werken moet je echt zelf gaan kijken.

 

 

Falende toezichthouders

Toezichthouders. We hebben er een heleboel in dit land. Ik noem er een paar: de autoriteit Financiële Markten en De Nederlandse Bank, die de financiële crisis niet zagen aankomen, laat staan hebben voorkomen. De Nederlandse Zorgautoriteit, die loopt aan de hand van de ziekenhuizen en de farmaceutische industrie die zij moeten controleren, de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit, Het College Bescherming Persoonsgegevens,en zo kan ik nog wel een poosje doorgaan. 

Die toezichthouders moeten ervoor zorgen dat al die organisaties die voor de publieke zaak zorgen in het gareel blijven lopen, hun taken naar behoren uitvoeren. Een van de eerste vereiste om deugdelijk toezicht te kunnen houden is dat zo'n toezichthouder onafhankelijk is. Er is dus iets heel vervelends aan de hand als die toezichthouders falen of erger nog, aan de hand lopen van de organisaties die zij in de gaten moeten houden. Langzaam begint het in Den Haag door te dringen, dat het zo niet kan. Dat met het falen van de toezichthouders de geloofwaardigheid van de politiek op de tocht komt te staan. Jarenlang hebben ze in Den Haag boter op het hoofd gehad en nu janken ze krokodillentranen.

Gaat het goedkomen? Ik waag het te betwijfelen. Politici zijn in het algemeen zelfvoldane mensen die het systeem graag in stand willen houden en geen pottenkijkers dulden. Dat hebben ze jarenlang kunnen volhouden door vriendjes op belangrijke functies te plaatsen. Overal zie je oud politici terugkomen. Wat moet je daarmee als ze niet worden geparachuteerd?

Van zwart en wit naar tintelend grijs?

Ik wilde iets schrijven over uitspraken van Lidewij Edelkoort, de trendwatcher. Zij gelooft dat wij leven in een boeiende tijd voor mensen die het willen zien. Ze doelt niet op de aantrekkende economie. Zij is meer van het einde aan de groei en gelukkig zijn met wat er leeft om je heen. Ze doelt op het slechten van de vermeende tegenstellingen tussen man en vrouw, jong en oud, zwart en wit, ziek en gezond, kunst en ambacht. Zo kan ik er ook wel een paar noemen, maar ik aarzel. Want deze ontwikkeling geldt alleen in de westerse samenleving, vrees ik. In kranten en op televisie zie je dat het in andere delen van de wereld heel anders is. In veel landen zijn de mannen zo bang voor de geheime krachten van vrouwen, dat ze ze massaal verkrachten en vermoorden. In heel veel delen van de wereld krijgen mensen niet eens de kans om oud te worden, omdat er aan de lopende band wordt gemoord en geplunderd of ze van huis worden verjaagd en onder erbarmelijke omstandigheden worden opgevangen in kampen. In heel veel landen is er een gigantische kloof tussen de paar mensen die het goed hebben en de massa die nauwelijks kan bestaan. In al die delen van de wereld maken mensen mooie dingen, zo mooi dat ze het zelf niet eens weten.

Dus wat moet ik met het slechten van tegenstellingen in een wereld waar je al het leed iedere avond bij je avondeten krijgt? Moet ik ze negeren of zien als een teken dat het anders gaat worden. Want het kan toch niet zo zijn dat alleen wij westerlingen sprongen voorwaarts maken. Er moet toch een tijd komen dat de ogen van de wereld open gaan en dat mensen zien wat zij verkwanselen. Om een bijdrage te leveren aan het openen van de ogen, heb ik dit weblog geschreven. Gewoon omdat ik me niet wil neerleggen bij al die ellende.

Andere Zwanen

Onze kleine zwaantjes zijn nog steeds zoek. Maar aan het einde van de sloot heeft een andere familie Zwaan het leven gegeven aan twee kleine zwaantjes. Eergisteren zaten ze nog veilig bij moeder onder de vleugels.

De Zwanen zijn zoek

Anderhalve week geleden waren de eieren van het zwanenpaar in onze sloot uitgebroed. Twee dagen hadden we vader en moeder bezig gezien met het draaien van de eieren. Op een avond zagen we moeder zwaan langs zwemmen met de jongen op haar rug. We moesten goed kijken om ze te zien, maar af en toe stak er een zijn kop uit de vleugels. We dachten dat ze een leefplaats hadden gevonden op het hoekje bij het fietspad. Maar net als een paar jaar geleden was het hen daar te druk. Over het fietspad loopt en fietst van alles: schoolkinderen met hun ouders, honden, trimmers, gewone wandelaars. Kennelijk vonden ze het er te druk en te onrustig. De ochtend van hun vertrek zag ik vader zwaan vervaarlijk vleugelklappend om een grote hond angst aan te jagen.

Sinds die tijd zie ik moeder en jongen nergens meer. Vader ligt bij de ingang van een zij sloot. Dus ze zouden daar in de buurt moeten zijn. Maar het riet is gegroeid en ik kan ze nergens vinden. Dat is heel erg jammer omdat we er zo van kunnen genieten. Gelukkig zit er aan het eind van onze sloot nog een zwaan op een nest. Misschien wil die haar jongen wel aan ons tonen.

Oprukkend rechts

Bij de Europese verkiezingen heeft rechts in een paar landen fors gewonnen. Oprukkend rechts is gevaarlijk. Ik vind het daarom vreemd dat veel Nederlandse politici er zo weinig aandacht aan besteden. Alexander Pechtold, leider van D66 en boegbeeld van de redelijke politiek, wees er gisteren in Nieuwsuur op dat de Socialisten en de Christen Democraten in Europa nog steeds tweederde van de zetels hebben in het Europees parlement. Hij sloeg de plank volkomen mis. Het Europees Parlement is een tandeloze tijger. Gevaarlijk wordt het als in Frankrijk en Engeland een extreem rechtse regeringsleider wordt gekozen. Die kunnen allerlei redelijke besluiten, zoals bijvoorbeeld een Europees asielbeleid, blokkeren. Grenzen dicht en zoek het uit in jullie eigen land, waar je je leven niet zeker bent.

Idioot dus dat al die redelijke politici niet wijzen op de gevaren van nationalisme. Want extreem rechts is in de allereerste plaats fel nationalistisch. Frankrijk voor de Fransen. Van die Engelse heb ik minder sjoege, maar daar zal wel hetzelfde gelden. Waar extreem nationalisme toe leidt kunnen we iedere zaterdagavond zien in de serie op televisie over de Eerste Wereldoorlog. Leiders die hun volk meesleuren in een vierjaren durende oorlog die nergens over gaat, zoals de meeste oorlogen dat doen, maar wel heel veel slachtoffers eist en het leven geheel ontwricht.

De zogenaamde redelijke politici met Alexander en Mark voorop moeten het tij keren. Dat doe je niet door bezwerende formules uit te spreken. Die worden niet meer geloofd, Dat doe je door stelling te nemen. De angsten van de kiezers serieus te nemen en oplossingen te bieden. Want al die kiezers die op rechts hebben gestemd of thuis zijn gebleven lijden aan bestaansangst waar we overigens allemaal last van hebben. Hoor ze maar roepen: ze nemen onze banen af, verkrachten onze vrouwen, vermoorden onze kinderen, passen zich niet aan, eten geen bloemkool. Mijn oproep aan al die redelijke politici is om al die mensen erop te wijzen hoe het werkelijk zit en oplossingen voor hun echte problemen te bieden. Kan toch niet zo zijn dat al die redelijke politici net doen alsof hun neus bloedt.

De Kinderboerderij

Nog niet zo lang geleden, maakte ik verre en spannende reizen. Ik genoot er met volle teugen van. Toen het plotseling niet meer kon, dacht ik dat mijn wereld in zou storten. Dat valt reuze mee. Ik heb ontdekt dat ook in mijn kleine omgeving veel te genieten valt. Vanmorgen bracht ik bijvoorbeeld in het vroege morgenlicht een bezoek aan de Kinderboerderij in het Stadspark. Ik was niet de enige. Veel opa's en oma's kwamen op de fiets met hun kleinkinderen om de beesten te voederen. Het werd een leven van jewelste. Misschien minder spectaculair dan verre oorden, maar wel erg leuk.

 

 

 

Leven in de Sloot

huisje aan de sloot

Ieder voorjaar is het weer een gaan en komen van vaste en nieuwe gasten in onze sloot. Een paar dagen geleden zaten er twee kleurige oeverzwaluwen in het zonnetje op de vlonder. Ze werden met veel lawaai verjaagd door onvriendelijke eksters die een hoog nest hebben aan de overkant in de boom. Vader zwaan laat zich niet verjagen. Die bivakkeert al jaren in onze sloot. Zijn echtgenote ligt goed verborgen eieren uit te broeden en hij houdt de wacht bij de ingang van de sloot. Er mag niemand langs. Een slimme aalscholver die een lekker maal kwam halen had het door en lokte vader zwaan pesterig uit zijn tent. Steeds als die in KLM stand hem wilde verjagen dook hij onder en kwam een eindje verder tevoorschijn om zijn spel te hervatten. Tureluur moet papa zwaan ervan zijn geworden. En hij had het al niet gemakkelijk.

Lange tijd lag er een rivaal op de loer met wie hij een vreemd spel speelde. Soms vochten ze alsof het leven ervan afhangt. Maar ik heb ze ook een dans zien uitvoeren alsof ze wel zin hadden in elkaar. Zouden zwanen ook wel eens vreemd gaan?

Midden in de sloot ligt een meerkoet op een slordig nest. Vader meerkoet brengt af en toe wat nieuwe takken om het nest te verstevigen, maar het ligt er zo ongelukkig dat het ieder moment in elkaar dreigt te storten. De eenden hebben hun kroost al gehad. Wat ermee is gebeurd is niet duidelijk, maar ik zie er niets meer van. Woerden zijn gruwelijke kannibalen; eksters, snoeken en reigers lusten ook graag jonge vogels.

Op snoeken wordt gevist door fly-fishermen die sinds een paar jaar regelmatig opduiken. Het zijn meestal welgedane mannen van middelbare leeftijd in groen jack en met lieslaarzen. Voor wie of wat doen ze dit? Ze staan aan de overkant en kijken zo recht bij ons naar binnen. Ik kan er niet aan wennen en moet er regelmatig om grinniken. 

Aan een boom in het Vondelpark

Aan een boom in het Vondelpark
Er is een boom geveld met lange groene lokken.
Hij zuchtte ruisend als een kind
terwijl hij viel, nog vol van zomerwind.
Ik heb de kar gezien, die hem heeft weggetrokken.

O, als een jonge man, als Hector aan de zegewagen,
met slepend haar en met de geur van jeugd
stromende uit zijn schone wonden,
het jonge hoofd nog ongeschonden,
De trotse romp nog onverslagen.


M. Vasalis (1909-1998)

Het lied der achttien doden

HET LIED DER ACHTTIEN DOODEN
Een cel is maar twee meter lang
en nauw twee meter breed,
wel kleiner nog is het stuk grond,
dat ik nu nog niet weet,
maar waar ik naamloos rusten zal,
mijn makkers bovendien,
wij waren achttien in getal,
geen zal den avond zien.

O lieflijkheid van licht en land,
van Holland's vrije kust,
eens door den vijand overmand
had ik geen uur meer rust.
Wat kan een man oprecht en trouw,
nog doen in zulk een tijd?
Hij kust zijn kind,
hij kust zijn vrouw
en strijdt den ijdlen strijd.

Ik wist de taak die ik begon,
een taak van moeiten zwaar,
maar't hart dat het niet laten kon
schuwt nimmer het gevaar;
het weet hoe eenmaal in dit land
de vrijheid werd geeerd,
voordat een vloekbre schennershand
het anders heeft begeerd.

Voordat die eeden breekt en bralt
het miss'lijk stuk bestond
en Holland's landen binnenvalt
en brandschat zijnen grond;
voordat die aanspraak maakt op eer
en zulk Germaansch gerief
ons volk dwong onder zijn beheer
en plunderde als een dief.
De Rattenvanger van Berlijn
pijpt nu zijn melodie,
- zoo waar als ik straks dood zal zijn
de liefste niet meer zie
en niet meer breken zal het brood
en slapen mag met haar-
verwerp al wat hij biedt
of bood die sluwe vogelaar.

Gedenkt die deze woorden leest
mijn makkers in den nood
en die hen nastaan 't allermeest
in hunnen rampspoed groot,
gelijk ook wij hebben gedacht
aan eigen land en volk
- er daagt een dag na elken nacht,
voorbij trekt iedre wolk.
Ik zie hoe't eerste morgenlicht
door 't hooge venster draalt.
Mijn God, maak mij het sterven licht
- en zoo ik heb gefaald
gelijk een elk wel falen kan,
schenk mij dan Uw gena,
opdat ik heenga als een man
als 'k voor de loopen sta.

Jan Campert schreef dit gedicht over achttien verzetesstrijders (vijftien Geuzen en drie Februaristakers) die in hun cel op hun executie wachten. Jan Campert, zelf verzetsstrijder, overleed in 1943 in Neuengamme. Hij was opgepakt toen hij probeerde Joden over de Belgische grens te smokkelen.

Appelboompjes van Maria Vasalis

Op een recht, zwart kousenbeen, 

dunne rokjes opgeheven, 

dansend in de vroege regen 

en de tuin voor zich alleen,  

 

staan twee jonge appelbomen, 

't witte bloed omhooggestegen, 

vlinder-hoofden wijd omgeven 

door hun aller-eerste dromen.  

 

Met hun smalle voet in 't gras, 

ingetogener en lomer 

staan zij later in de zomer 

na te peinzen hoe het was.  

 

Voller wordend met de dagen, 

vastgegroeid in 't ogenblik, 

bestemd, mijn zustertjes, - als ik - 

te wortlen, rijpen en vrucht te dragen.

‘De vogel Phoenix’ (1947).

 

Both sides now - Joni Mitchell

Bows and flows of angel hair
And ice cream castles in the air
And feather canyons everywhere
I've looked at clouds that way

But now they only block the sun
They rain and snow on everyone
So many things I would have done
But clouds got in my way

I've looked at clouds from both sides now
From up and down, and still somehow
It's cloud illusions I recall
I really don't know clouds at all

Moons and Junes and Ferris wheels
The dizzy dancing way you feel
As every fairy tale comes real
I've looked at love that way

But now it's just another show
You leave 'em laughing when you go
And if you care, don't let them know
Don't give yourself away

I've looked at love from both sides now
From give and take, and still somehow
It's love's illusions I recall
I really don't know love at all

Tears and fears and feeling proud
To say "I love you" right out loud
Dreams and schemes and circus crowds
I've looked at life that way

Oh but now old friends are acting strange
They shake their heads, they say I've changed
Well something's lost but something's gained
In living every day

I've looked at life from both sides now
From WIN and LOSE and still somehow
It's life's illusions I recall
I really don't know life at all

I've looked at life from both sides now
From up and down and still somehow
It's life's illusions I recall
I really don't know life at all

Thamar een jaar later

Vandaag herdachten we onze vriendin Thamar bij het bankje in de Kindertuinen in Bussum. Een jaar geleden beëindigde ze haar leven, omdat ze er niet mee verder kon. Vriendin Kee plantte een tere, roze roos. "Die stond ook voor haar huis, weten jullie nog?" Wij haalden herinneringen op en stelden elkaar vragen waar geen antwoord op is. Ik dacht aan de wandelingen met onze vriendin Fransje in Groeneveld, onze lange fietstochten, onze zoekende gesprekken. Samen dachten we aan haar zusje in Israël, aan vriend Walter, haar vrienden in Marokko, Roos in Engeland. We misten hen. We herinnerden ons dat Thamar bij tijd en wijle erg genoot van het leven, maar dat het kennelijk niet genoeg was. Uiteindelijk brak de zon door en paste stilte. Ieder mens zijn eigen keuzes.

uit betere tijden

Voor de kleine Youn, Sasha en Olivia en al die andere droppen

Dit is het land, waar grote mensen wonen.
Je hoeft er nog niet in: het is er boos.
Er zijn geen feeën meer, er zijn hormonen,
en altijd is er weer wat anders loos.

En in dit land zijn alle avonturen
hetzelfde, van een man en van een vrouw.
En achter elke muur zijn and're muren
en nooit een eenhoorn of een bietebauw.

En alle dingen hebben hier twee kanten
en alle teddyberen zijn hier dood.
En boze stukken staan in boze kranten
en dat doen boze mannen voor hun brood.

Een bos is hier alleen maar een boel bomen
en de soldaten zijn niet meer van tin.
Dit is het land waar grote mensen wonen...
Wees maar niet bang. Je hoeft er nog niet in.

Annie M.G. Schmidt

groen monster

Tochtje langs de Linge

In andere tijden hebben wij veel gefietst langs de rivieren in ons land. Dichtbij huis langs de Vecht, het Gein, de Amstel. Nog dichter bij huis langs de Eem. De combinatie van licht, lucht en stromend water geeft rust en zekerheid. Dit was, dit is en zal zijn. Nu we aan dat alles veel behoefte hebben gingen we zuidwaarts naar Lek, Waal en Linge.

rivierenlandschap

licht en lucht

Accoy

Leerdam

glasblazer

glasblazers

Brinkhuis Laren

Zo kan het dus ook!, dacht ik gisteren toen ik het Brinkhuis in Laren binnenstapte, omdat ik de voorstelling Tsjechov aan de Brink ging bijwonen. Ik vroeg mijn begeleiders waarom in Laren wel kan wat in Huizen onmogelijk is. De handen ineen slaan om een sfeervol, aantrekkelijk multifunctioneel Kunsthuis te realiseren. Natuurlijk hebben wij in het protestantse Huizen geen verlaten nonnenklooster vlakbij een monumentale grote RK kerk. Die combinatie alleen al schept een kunstzinnige sfeer. We hebben wel een dorpskerk, maar die hebben we ingepakt met "contrasterende gebouwen". Maar met enige creativiteit en goede wil zou er van de verlaten Koningin Wilhelminaschool wel iets moois zijn te maken. De school is de moeite van het behoud waard en de ruimten bieden veel mogelijkheden voor theater, ontmoeting, cursussen. Helaas konden we in Huizen tot nu toe alleen denken aan woningen, woningen en nog eens woningen. 

Het ging allemaal door mijn hoofd voor de voorstelling. Daarna werd mijn volle aandacht gevangen door actrice Fransje Sydzes, die twee verhalen van Anton Tsjechov voordroeg. Als intermezzo speelde Ani Avramova pianomuziek van Tsjakovski en Debussy. Pas in de pauze zag ik dat we in de kapel van het klooster zaten, die was omgetoverd tot theater. Ik kan nog veel meer vertellen over het zeer geslaagde Brinkhuis, maar ik zou zeggen, ga zelf een kijkje nemen.

Onder de appelboom

Ik kwam thuis, het was
  een uur of acht en zeldzaam
zacht voor de tijd van het jaar.
de tuinbank stond klaar
onder de appelboom.

ik ging zitten en ik zat
te kijken hoe de buurman
in zijn tuin nog aan het spitten
was, de nacht kwam uit de aarde
een blauwer wordend licht hing
in de appelboom
 
toen werd het langzaam weer te mooi
om waar te zijn, de dingen
van de dag verdwenen voor de geur
van hooi, er lag weer speelgoed
in het gras en verweg in het huis
lachten de kinderen in het bad
tot waar ik zat, tot
onder de appelboom
      
en later hoorde ik vleugels
van ganzen in de hemel
hoorde ik hoe stil en leeg
het aan het worden was
    
gelukkig kwam er iemand naast mij
zitten, om precies te zijn jij
was het die naast mij kwam
onder de appelboom, zeldzaam
zacht en dichtbij
voor onze leeftijd.

Rutger Kopland

Het Museum

In het museum der Huiselijke Gezelligheid
zag ik de beroemde scherven.
Maar toen ik naar de Moeder vroeg
keek de suppoost mij ernstig aan.
Die is tijdelijk uitgeleend, zei hij.
Ik kwam in de zaal
van Steeds Dezelfde Dromen.
Ik rook daar de geur van een vergeten soep
in een vitrine voor het raam,
en op een rotan bank zat het bezoek
dat even langs zou komen.

Ik ging weer naar huis, nam onderweg nog bloemen mee
voor in een vaas.

Toon Tellegen

My heart is in the highlands

My heart's in the Highlands, my heart is not here,
My heart's in the Highlands a-chasing the deer -
A-chasing the wild deer, and following the roe; (=ree)
My heart's in the Highlands, wherever I go.

Farewell to the Highlands, farewell to the North
The birth place of Valour, the country of Worth;
Wherever I wander, wherever I rove,
The hills of the Highlands for ever I love.

Farewell to the mountains high cover'd with snow;
Farewell to the straths and green valleys below; (=breed dal)
Farewell to the forrests and wild-hanging woods;
Farwell to the torrents and loud-pouring floods.

My heart's in the Highlands, my heart is not here,
My heart's in the Highlands a-chasing the deer
Chasing the wild deer, and following the roe;
My heart's in the Highlands, whereever I go.

Uitsig op die kade

Nouliks vertolkbaar wat hulle my vertel,
spreeus, eksters, meeue, eende, kraaie,
al die ywerige dagloners van die wal,
die reier so afgetrokke opgestel.

Ek mis myself steeds minder. Ek bedoel:
as steeds meer buitedinge my gaan boei
dan sintels van inwendige gevoel
tintel dit of ek selfafstotend groei.

Vermindering neem waarneembaar toe.
Ek hoop om te voldoen aan omgekeerde bloei
en leeg genoeg te loop om vol te loop
met wat vanuit hierbuite binnevloei.

Elisabeth Eybers