Waarom ik wel ga stemmen

Europa is een complexe zaak. Voor veel mensen is het een ver van mijn bed show en dat leidt ertoe dat ze donderdag thuis blijven. Dat mogen politici zich aantrekken en zeker de politici van traditionele partijen als PvdA en CDA. Die laten nu het speelveld aan de zwart witten PVV, SP en D66. Straks niet zeuren graag. Eigen schuld, dikke bult.

De vraag of je voor of tegen Europa bent is achterhaald. Europa is er en dus moet je er iets mee. En omdat ik meer geloof in Wij dan in Zij ga ik stemmen. Ik ga stemmen omdat er problemen zijn die alleen door samenwerking en afspraken tussen landen opgelost kunnen worden. Overigens reiken die over de grenzen van Europa. Denk bijvoorbeeld aan het telefoontje van Angela Merkel met Barack Obama om de Europese werkgelegenheid bij Opel veilig te stellen.

Misschien ga ik ook wel stemmen, omdat ik meer vertrouwen heb in Angela dan in Jan Peter. Ze hebben beiden hetzelfde zuinige mondje, maar dat van Angela spreekt klare taak en dat kan je van Jan Peter niet zeggen. Maar het belangrijkste reden dat ik ga stemmen is de wetenschap dat we het klimaat- en het milieuprobleem alleen internationaal kunnen oplossen, dat met een groot Europa vrede binnen de grenzen waarschijnlijker is dan wanneer we dat alle lidstaten afzonderlijk laten regelen, en dat ik ben voor toetreding van Turkije, omdat daarmee een stevige brug naar de Islamitische wereld wordt geslagen.

Natuurlijk moet het gereis tussen Brussel en Straatsburg worden afgeschaft, moet het Parlement meer macht krijgen en moet Neelie blijven. Daarom stem ik op een Partij die niet alleen Ja of Nee zegt, maar ook nog iets meer heeft te bieden.

Nieuwe lente, ander geluid?

Deze maand is het negentig jaar geleden dat vrouwen het actief en het passief kiesrecht kregen. Tijd voor een feestje? Vind ik niet! Negentig jaar geleden hebben optimisten misschien gedacht dat de wereld er anders zou uitzien als vrouwen hun deel van de macht zouden opeisen. Maar zo is het niet gegaan. Vrouwen hebben de Tweede Wereldoorlog niet tegen kunnen houden en om wat dichterbij te blijven ook niet de Kredietcrisis. Er zijn wel vrouwen aan de macht, maar die maken kennelijk niet het verschil. Zijn ze met te weinig of doen ze het gewoon niet goed?!

Veel vrouwen vertalen emancipatie in erbij willen horen. Zij passen zich aan aan het mannelijk leiderschapsmodel, of maken het zelfs nog bonter. Er zijn ook vrouwen die het even proberen, maar vroegtijdig uit de boot vallen, omdat ze bij tegenwind geen middelen hebben om het roer recht te houden. De belofte van vrouwelijk leiderschap kunnen ze niet waar maken. Een paar uitzonderingen daargelaten.

Ik zag afgelopen week de cover van Vrouwenblad Opzij en schrok me dood. Het was de eerste keer dat ik Opzij onder ogen kreeg na het vertrek van Cisca Dresselhuys. Op de cover waren tien vrouwelijke topstukken afgebeeld in een afschuwelijk mannelijk kleurloos metaalgrijs. Het leken maskers van ongenoegen en frustratie. Om te laten zien hoe het eigenlijk moet, preikte binnen in het blad Ophrah paginagroot in een mooi rode japon met overweldigende glimlach.

Ben ik te somber? Onderzoek laat zien dat vrouwen wel degelijk vernieuwing kunnen brengen, als zij zich niet aanpassen, maar hun eigen geluid laten horen. Uit onderzoek blijkt ook dat organisaties met vrouwen in de top beter presteren en betere beslissingen nemen. Het gaat om leiderschap waarin meer ruimte is voor intuïtie, gevoel, inspiratie, dialoog, actief luisteren, empathie, verbinden.

De huidige economische crisis is de crisis van het mannelijk leiderschap, van de modellen, de efficiency, de cijfers, van het steeds groter. Je moet stekeblind zijn als je dat niet ziet. Er zijn weinig vrouwen in de top van de bankenwereld en als ze er al zijn, zijn ze snel verdwenen.

Het wordt tijd dat vrouwen de macht grijpen en dan niet de vrouwen die erbij willen horen, niet de metaalgrijze vrouwen van Opzij, maar vrouwen die een kleurrijk geluid laten horen. Ze zijn er genoeg, kijk om je heen!

Leven in de sloot

Iedere morgen en avond zwemmen ze voorbij, vader en moeder zwaan met negen jongen. Allemaal kleine wolballetjes die om de beurt door pa of ma bij de les worden gehouden. Kom ze niet te na, want je wordt weggeblazen door een boze vader, die daarbij ook nog eens vervaarlijk met zijn vleugels klappert. Gekke vent trouwens, die wel eet van ons brood, maar tegelijkertijd ons benadert als vijanden.

De meerkoeten met jong hebben ook last van hem. Zij hebben zich slordig genesteld op onze waterlelie. Daar stallen zij hun twee jongen - het waren er eerst trouwens drie, maar de derde is verdwenen - terwijl zij zelf om beurten eten halen om ze te voeden. Maar als het zwanengezin langs drijft moeten ze weg. En als dat niet snel gebeurt, valt vader zwaan aan. Zwanen zijn mooi, maar niet leuk.

Sommige eenden trouwens ook niet. Jonge eendjes heb ik nog niet gezien. Er zwemmen veel eendenparen in de sloot, maar die kunnen het blijkbaar niet of willen niet. Nou vind ik dat niet erg, omdat in vorige jaren eendenvaders zo agressief en onbehoorlijk met hun jongen omgingen, dat er van een groot nest niks overbleef.

We hebben geen ganzen en dat vind ik wel jammer. Ganzen hebben namelijk een heel mooi sociaal leven. Ganzen leven in groepen. Als pa en ma gans jongen hebben gekregen worden ze na enige dagen opgevoed door de groep. Vorige week zondag zagen we in de Oostvaardersplassen hoe zo'n veertig tot vijftig jonge gansjes van een volwassen gans leerden hoe ze zich moesten wassen. Grote gans klapt met de veren op het water, alle kleine gansjes doen het na met zichtbaar plezier. Vaders en moeders die vrijaf hebben, keken op de kant toe. Wij aan de overkant.

Vrouw en Paard (3)

Gerti was er dit keer wel, maar het hielp niet. Wat een flauw gekakel. En ook nog eens over onderwerpen die in andere programma's al zijn uitgekauwd zonder nieuw licht. Interesseert het u dat Wouter Bos niet met de PVV van Wilders in een regering wil, of kijkt u ervan op dat we in Nederland nog steeds niet zelf mogen kiezen of we ons leven willen eindigen. Het enige interessante onderwerp namelijk dat er onder werkende vrouwen veel armoede is, kregen de vijf vrouwen niet goed over het voetlicht.

Ligt het aan de formule, vijf vrouwen die om de beurt een onderwerp mogen aandragen dat vervolgens door de anderen wordt becommentarieerd, of ligt het aan de vrouwen. Duidelijk is in ieder geval dat deze vrouwen niets met elkaar hebben; er is geen chemie. En als Hanneke Groenteman niet meedoet, ontbreekt ook nog eens de relativerende glimlach. De New Yorkse vergelijkingen van Heleen Mees irriteren, Sanne Wallis de Vries ergert zich zichtbaar, Rotterdamse Carry vertedert omdat ze zo onvermengd rood is, maar valt geheel uit de toon en Soundos el Ahmadi zat erbij als een vreemde eend in het kippenhok.

Gerti was duidelijk aangeschoven. Ze deed haar best om serieus te zijn, maar is een veel te egocentrisch kunstenmaker om samen met zoveel anderen iets te doen. Dus mislukt! Na de zomer komt er bij AT5 een praatprogramma met echte coryfeeën. Maar volgens mij moeten we op zoek naar de Nederlandse Oprah voor spetterende vrouwentelevisie.

Van de week zag ik haar talkshow over homoseksualiteit bij vrouwen. Of eigenlijk ging het meer over alle vormen van vrouwelijke seksualiteit. Het lastige onderwerp werd van verschillende kanten belicht. Spannende en ontroerende televisie. Zie ik die vijf van Vrouw en Paard niet doen.

Het Diner in Tweevoud

Een Schrijver en zijn Publiek. Bij de vorige Literaire Avond in de Bibliotheek op het Plein, was Kader Abdollah te gast. Hij nam plaats achter de lessenaar in driedelig kostuum en ontpopte zich als een waar redenaar die zijn woorden met zorg kiest, de juiste accenten en klemtonen legt en het publiek meevoert in de kracht van literatuur, het geschreven woord.

Gisteren was er Herman Koch, op gympen en in overhemd, de jongen die het liefst gewoon wil doen, maar niet gewoon is. De televisiemaker die is gaan schrijven, omdat je dat zo lekker in je eentje kan doen en niemand je tegenhoudt om te zeggen wat je wilt zeggen. En die ook achter het spreekgestoelte zegt wat hem voor de mond komt. De wereld volgens Herman Koch. De entertainer die het niet kan laten ons een primeur van een niet gepubliceerd verhaal te gunnen.

Ik bleef achter met veel vragen, die ik hier ga stellen. Misschien heeft iemand een antwoord. Overigens was de Marokkaanse maaltijd die wij samen vooraf nuttigden een groot succes. Voor herhaling vatbaar. Maar dan nu die vragen:

1. Waarom bezoeken veel meer vrouwen dan mannen literaire bijeenkomsten? Lezen vrouwen meer? Of zijn ze gewoon nieuwsgieriger naar de achtergronden van een boek? En komt dat omdat ze zich eerder met de inhoud identificeren?
2. Als je Jeroen Smit van De Prooi zou uitnodigen, zou de verhouding tussen mannen en vrouwen dan omgekeerd zijn? En gaat het dus gewoon over het onderwerp?
3. Waarom heeft Het Diner zo'n succes, net als de Eenzaamheid van de Priemgetallen, Er komt een Vrouw bij de Dokter? Of mag je deze boeken niet over dezelfde kam scheren? Vroeger was er de Bouquetreeks.
4. Waarom vraagt de schrijver wel wie het boek heeft gelezen en niet of we het een goed boek vonden?
5. En waarom vragen we het hem zelf niet?
6. En wie is nu de betere schrijver, Kader Abdollah of Herman Koch.

Vrouw en Paard

Gisteren de tweede uitzending en weer geen Gerti B. De vijf vrouwen praatten met Robert Vuijstje over zijn boek Alleen maar nette mensen, dat de Gouden Uil heeft gewonnen en zijn nominatie voor de ex librisprijs. In zijn boek beleidt een Joodse man die eruit ziet als een Marokkaan zijn liefde voor volle, zwarte vrouwen, maar hij doet nog veel meer. De vijf Vrouw en Paard-vrouwen hadden zich in tegenstelling tot veel mannelijke smaakmakers niet geërgerd. Zij vonden het zonder uitzondering een aangrijpend boek over de krotten van de multiculturele samenleving.

De vrouwen richtten zich ook rechtstreeks tot hun kritikasters. Waarom mogen zij niet gevijven op televisie doen wat veel mannen al jaren doen: praten over hun hobby's. Er is toch ook geen recensent die zich laatdunkend uitspreekt over die mannenpraatprogramma's waar overloos over voetbal wordt gebabbeld.

De interessantste vraag kwam aan het einde! Is feminisme of vrouwenemancipatie, en dus zo'n vrouwenpraatprogramma, nog wel nodig in deze tijd. De meningen waren verdeeld. Heleen Mees en Hanneke Groenteman vonden van wel. Sanne Wallis de Vries vond dat het eigenlijk geen item zou moeten zijn, maar begint toch wat te aarzelen nu zij in de mannenpraatprogramma's soms als leuke versiering wordt gevraagd. De jongste van het stel, de Marokkaanse Soundos el Ahmadi, heeft in haar comedy train wereld geen last van mannen.

Wat vind ik? Je gevoeligheid voor dit onderwerp houdt gelijke tred met wat je in je leven wilt. Als je als vrouw carriére wilt maken in de mannenwereld van openbaar of commerciele bedrijvigheid, moet je van goede huize komen. Maar als je die wereld wilt laten voor wat het is, omdat je het grijze pak niet wilt aantrekken en dikbuikig wilt praten, is er niets aan de hand. Of zie ik het te simpel. Ga er vast nog wel meer over zeggen. Vrouw en paard mag van mij voorlopig blijven. Het zet me aan het denken en geeft me voer voor dit blog. Ben benieuwd of Gerti er de volgende keer bij is.

Overigens las ik net dat Net5 in augustus ook met een vrouwenprogramma gaat komen, maar dan met een minder "kippenhok" gehalte. Dat zal dan wel op die "mannenpraatprogramma's" gaan lijken, die ik zo vervelend vind.

Gerti Bierenbroodspot niet in Vrouw en Paard

Vrijdag met spanning gekeken naar de eerste aflevering van Vrouw en Paard. Het viel niet tegen. De vrouwen lieten elkaar keurig uitpraten, schuwden niet de confrontatie, lachten veel en nadrukkelijk en hadden het ook nog ergens over. Maar waar was Gerti Bierenbroodspot die was aangekondigd als een van de vijf presentatrices? Was haar optreden bij De Wereld Draait Door van Matthijs van Niekerk toch te veel voor de VARA bazen of hebben haar eigen collega's haar de tent uitgezet, of heeft ze zelf eieren voor haar geld gekozen.

Tijdens DWDD werd duidelijk dat Matthijs not amused was, omdat hij haar moeilijk onder de duim kon krijgen. Heeft hij zijn mening over haar de VARA bazen ingeseind? Wie het weet mag het zeggen en alsjeblieft als reactie op dit blog, want ik kan de reden niet vinden. Ik heb haar vuur node gemist trouwens!!

Ondersteboven

Soms confronteren nieuwsberichten je onverwacht en ongemeen hard met jezelf. Zo'n bericht was het verhaal in de NRC dat homoseksuele en biseksuele vrouwen meer last hebben van psychosiciale gezondheidsklachten dan heteroseksuele vrouwen. Ze hebben slaapproblemen, last van angst, depressieve gevoelens, zijn wantrouwig en denken dat ze niet goed functioneren. En dat geldt vooral voor vrouwen jonger dan vijfentwintig jaar.

Waarom houdt dat bericht me nu zo bezig, vroeg ik me af. Suggereert het dat homoseksuele en biseksuele vrouwen last hebben van hun geaardheid, of suggereert het dat hun omgeving er last van heeft? In het onderzoek wordt een verband gelegd tussen de klachten en de onplezierige ervaringen vanwege hun persoonlijke leefstijl of situatie. Er worden vervelende dingen geroepen, vervelende vragen gesteld en er wordt geroddeld.

Vanzelfsprekend denk ik terug aan de tijd dat ik zelf uit de kast wilde komen. Het was rond 1964, het jaar van de val van Chroetsjov, van het huwelijk van Prinses Irene, van de veroordeling van Nelson Mandela, de jaren van de PROVO beweging. Kortom het was een turbulente tijd, waarin veel vaste waarden op zijn kop werden gezet. Uit de kast komen hoorde daar zo'n beetje bij. Veel mensen waren anders. Waarom ik dan niet?

Ik vond gelijkgestemden en samen vonden we onze uitgaansgelegenheden waar we onder en met elkaar konden zijn. Dolle tijden. Soms kwamen gewone mensen kijken uit nieuwsgierigheid. Die werden getolereerd zolang ze zich aan onze mores hielden. En die mores was veel kletsen, veel kijken, vooral niet moeilijk doen en niet bij de gevestigde orde willen horen.

Ik kreeg het pas lastig, toen ik jaren later een serieuze relatie wilde. Want wie wilde er nou met mij en met wie wilde ik? Ik zag mooie vrouwen, maar die waren om naar te kijken, niet om mee te leven. Ik had veel vriendinnen, maar die waren onverdacht niet van mijn kant. En met vrouwen die wel van mijn kant waren vond ik het leuk om te kletsen, maar niet om mee te leven. En dat was dus de tijd dat ik niet goed wist waar ik bij hoorde.

Was dit nu de tijd van psychosociale klachten? Misschien? En als dat al zo was zou je homoseksuele en biseksuele vrouwen moeten toeroepen: blijf jezelf en laat je niet op de kast jagen door de gevestigde orde! Je wordt toch nooit zoals zij! Met mij is immers ook alles goed gekomen.

Maar misschien neem ik het allemaal niet serieus genoeg en is het een groter probleem dan ik heb gedacht. Ik wacht op een televisieserie over jonge homoseksuele vrouwen. Voor de tussentijd heb ik me in ieder geval voorgenomen om meer tijd en aandacht aan het fenomeen te besteden. Misschien moeten wij oudere, gevestigde potten toch wel weer met de roze driehoek gaan lopen. En in ieder geval de Stichting Ondersteboven steunen.

Wie ben ik?

Nu ik geen baas meer heb en zelf moet uitmaken wat goed en fout is, vind ik dit een verwarrende wereld. En dan komt er ook nog eens die kredietcrisis overheen, waardoor alles ineens veel heviger lijkt. Ik lees me wild om antwoorden te kunnen vinden op mijn levensvragen, maar hoe meer woorden ik tot me neem hoe lastiger het wordt. Daarom heb ik hulp gezocht. Ik zag bij een boekbespreking in NRC dat Onderzoeksbureau Motivaction hulp biedt aan dolenden zoals ik. Door het invullen van de Mentality Waardentest zou ik te weten komen waar ik sta in deze wereld.

Natuurlijk heb ik dat gedaan en het antwoord verrast me niet, want het antwoord is wat ik graag wil zijn, nl. een postmaterialist. En, zult u zich nu afvragen, wat mag dat dan wel zijn? Hier komt het:

De postmaterialist
De maatschappijkritische idealist die zichzelf wil ontplooien, zich verzet tegen sociaal onrecht en opkomt voor het milieu. Solidariteit en harmonie kenmerken de mensen binnen dit milieu. Ze zijn kritisch ten opzichte van de hedendaagse maatschappij. Het streven naar een onderlinge verbondenheid, het nemen van verantwoordelijkheden en het werken aan sociaal-maatschappelijke verbeteringen, spelen een prominente rol. Postmaterialisten hechten er veel belang aan te kunnen leven volgens hun eigen principes en zijn sterk sociaal bewogen. Verantwoord leven is belangrijk: zonder verspilling, winstbejag en zonder aantasting van het milieu.

Bij voorkeur werkt men bij instellingen of organisaties die een bijdrage leveren aan het maatschappelijk welzijn. Mensen binnen dit milieu tonen zich zowel geïnteresseerd in kunst en cultuur (film, musea, toneel, cabaret, klassieke concerten), als in een meer 'huiselijke' vorm van vrijetijdsbesteding. Het gezinsleven is veelal hecht (sterke onderlinge betrokkenheid), maar niet ingericht volgens traditionele patronen.

Tjongejonge: wie zou niet een postmaterialist willen zijn? Maar de grote vraag is natuurlijk of ik het ook echt ben? Of ben ik ook gewoon een oude zuurpruim, die het allemaal anders wil, maar daarvoor vooral naar anderen kijkt? Misschien toch niet Motivaction nodig, maar een kritische toeschouwer die me confronteert met eigen gedrag.

Mannetjes

Misschien is het u nog niet opgevallen, maar de kleine mannetjes laten weer flink van zich horen. In NRC van vorige week stond al een vergelijkend portret van Berlusconi en Poetin onder de titel Macho en Macher. Die twee schijnen het verdacht goed met elkaar te kunnen vinden. De Franse president Sarkozy begint ook hoe langer hoe meer te lijken, zowel wat betreft uiterlijk als gedrag op zijn grote voorbeeld Napoleon. En hoe groot zijn Bos en Balkenende eigenlijk? Om nog niet te spreken van Wilders?

Kenmerk van kleine mannetjes is dat ze zo graag groot willen lijken. Daarom zie je ze op zeepkistjes, boven op de trappen of lelijk duwen met hun ellebogen. Maar als dat niet helpt verheffen ze zichzelf door anderen naar beneden te drukken. Sarkozy zei gisteren lelijke dingen over zijn collega wereldleiders: Zapatero is niet slim (niet zo slim als hij), Merkel krijgt niets voor elkaar zonder hem en Obama moet het vak nog leren! Wat zou de wereld zonder hem?

Blaaskaken zijn het. LaFontaine had een mooie fabel over de kikker en de leeuw. Die zitten beide in de zon aan de rand van een meer. De leeuw laaft zich in de zon. De kikker kijkt naar hem en verwondert zich over de schoonheid van de leeuw. Waarom kan hij ook niet zo worden? Hij blaast en blaast en blaast, zuigt zijn borst vol en barst natuurlijk uit elkaar. Goed voorbeeld doet goed volgen nietwaar. Als het maar gebeurt, voordat er ernstige ongelukken gebeuren!

Mijn voorjaar

Nu het al bijna voorbij is, komt het er dan toch van. Beetje drukke week gehad met allemaal dingen die niets met het voorjaar te maken hebben. Maar hier zijn een paar indrukken:





Rosse grutto's die foerageren in een van de waaien of wielen van de Eem, voordat ze naar hun broedgebied vertrekken in Siberië.





Het sluisje tussen Eem en Eemkanaal



Een gewone grutto in het Nijkerkernauw.



Het Naardermeer in de vroege morgen.



Een enkel daslook plantje (zeldzaam) op het fietspad langs de Wolfskamer.

De PvdA en de Bonussen

Eigenlijk wilde ik hier iets schrijven over het voorjaar in al zijn pracht en praal. De rosse grutto's, die zich opmaken om hun lange vlucht naar hun broedgebied in Nova Zembla te beginnen; de kluten en brandganzen die we gisteren zagen op onze fietstocht langs het Nijkerkernauw. Maar de strijd om de voorrang wordt gewonnen door het bericht dat Willem van Leeuwen, directeur van Aedes, de koepelorganisatie van woningbouwcorporaties, bij zijn vrijwillig vertrek een bonus krijgt van ongeveer een miljoen euro. Die ene miljoen moet opgebracht worden door de corporaties, die contributie betalen aan de koepel. En die corporaties halen het bij de huurder.

Ik word tureluurs van die bonusverhalen. Ze zouden een beloning moeten zijn voor goed presteren, maar we krijgen nooit iets te horen over wat die prestaties wel mogen zijn. Bonussen, zeggen zij die er verstand hebben, zijn bijverschijnselen van de overheid op afstand. En al die politici die nu zo moord en brand schreeuwen over die hoge beloningen, hebben zelf die afstand bedacht. Zij zaten erbij toen de zegeningen van de vrije markt werden omarmd. Vooral het geluid van de PvdA klinkt vals en hypocriet. Die lieden zeggen dat ze zo graag iets aan de bonussen zouden willen doen, maar die weten dat het niet kan en daar zichtbaar opgelucht door zijn. Want zijn het niet vooral PvdA'ers die als ze zelf in aanmerking komen, gauw hun hand ophouden?

De voorzitter van de raad van commissarissen van Aedes, die de bonus voor Van Leeuwen heeft goedgekeurd, is Hans Alders, PvdA kopstuk, en de beoogd opvolger van Willem van Leeuwen is Marc Calon, Gronings PvdA gedelegeerde. En ik hoef niemand te herinneren aan de vette commissariaten van oud premier Kok. Hoe kan men in de PvdA nog verbaasd zijn dat de afstand tussen de partij en de "natuurlijke" achterban zulke enorme proporties aanneemt. Het onbenul begint lachwekkend te worden, als het niet ten koste ging van Jan met de Pet.

Het gevecht om de ruimte

Wij Nederlanders leven met velen in een kleine ruimte. Je zou dus zeggen dat beschaafde Nederlanders zich realiseren dat ze zorgvuldig met die ruimte om moeten gaan om te voorkomen dat ze elkaar opeten als ratten. Maar niets daarvan. Afspraken die het gebruik in die kleine ruimte regelen negeren we. We laten honden loslopen op de hei waar schapen en koeien grazen, we fietsen op voetpaden, en rijden paard alsof we op de prairie leven. Je zou denken dat de overheid hier een stokje voor steekt en ons wijst op de regels.

Maar niet de gemeente Huizen. Die maakte onlangs van een voetpark in het Stadspark een fietspad, omdat het verbod op fietsen niet te handhaven was. En nu wordt de drukke Gooimeerdijk, die wordt gebruikt als doorgaand fietspad als het aan de gemeenteraad van Huizen ligt hondenuitlaatstrook. Ik dacht aan de volgende misplaatse 1 aprilgrap, na de disco midden in het dorp, maar na aandachtig lezen van de lokale kranten blijkt het waar te zijn. Zouden die gemeenteraadsleden die dit hebben voorgesteld niet weten wat fietsen is?

Gaat u 's morgens rond half negen eens proberen om zonder kleerscheuren en erger van de ene kant naar de andere kant van de dijk te komen. Het zou allemaal niet zo lastig zijn als Nederlanders hun huisdieren onder appel hadden. Maar dat hebben ze niet. Zelfs nog erger, ze hebben al kwebbelend en kwekkend zichzelf niet eens onder controle. Want staat de hond aan de linkerkant van het pad, gaan zij met z'n allen naar de andere kant en roepen dan: Koekie of iets anders doms, kom hier. Het gevolg laat zich raden. Koekie komt of koekie komt niet, het is allemaal even onvoorspelbaar en dus gevaarlijk.

Van mij mogen al die honden op de dijk, maar dan wel graag met een aangelijnde baas met hondenuitlaatdiploma. Kan een of ander beschaafd raadslid daarvoor niet eens een motie indienen?

We zijn weer thuis!

Ja, erg goed gehad, dank u! Mooi weer en fijn weg van alles. Geen televisie gezien en geen internet gelezen. Wel De Welwillenden van Jonathan Littell. Ik heb erg opgezien tegen de bijna duizend bladzijden gruwelen uit de Tweede Wereldoorlog, maar de schrijver heeft een meesterwerk geproduceerd. Het boek greep me vanaf de eerste bladzijde bij de strot en heeft me niet meer losgelaten. Het stelt vragen die ik niet kan beantwoorden. Daar verbleekt Het Diner van Herman Koch toch bij tot spruitjes en bloemkool met gebakken aardappelen. Je moet er overigens wel even voor gaan zitten. En kom daar maar eens om.

Over dat boek ga ik nog wat meer zeggen, maar nu niet. Ik heb in een blik op de Google lijst gezien dat er veel en fel is gedebatteerd over het boek. Ik wil de vreugde niet verpesten, even nog niet. Dat komt allemaal later wel, als ik wat meer ben gewend en het gewone leven weer heb opgepikt. U hoort dus nog!

Het is ook weer fijn om thuis te zijn, zeker nu ik alle kranten en mail heb weggewerkt. Echt veel om je over op te winden. Het kabinet is er uit, jongeren moeten langer werken en we gaan weer bezuinigen op de zorg en het onderwijs, het Nederlands elftal en op de zomerdijk van Huizen vechten fietsers en honden om de kleine ruimte, het gat van de Keucheniusstraat wordt voor 1 april gevuld met een geluidsdichte disco, en de gemeente heeft vreemde beelden besteld voor de lege sokkels. Gelukkig helpt de Koningin blinden en slechthorenden, en dan kan het niet mis in dit land.

Het Beeld

Voor de spoorzoekers: Woensdagmiddag 4 maart jl. vierden Fanny, Ger, Charlotte en ik met een bijzondere fles rode wijn (geen witte, want dat hoort niet bij het ronde karakter van het beeld) een jaar hard en ruig werken. Fanny legt uit wat er in het jaar is gebeurd en wat nog gaat komen. Het loflijk streven is nog steeds om Het Beeld, naar een passende naam zijn we op zoek, op mijn verjaardag 14 juni in de tuin op het Breezand te plaatsen.

Entre les Murs

De vergelijking dringt zich op, maar Entre les Murs is een heel andere film dan Etre et Avoir. Beide hebben het schoolleven in Frankrijk tot onderwerp. Etre et Avoir is gefilmd op een dorpsschool op het platteland van de Auvergne ver weg van het gevaarlijke grote stadsleven. Etre et Savoir vertedert door het spel van de brave jongens en meisjes en hun meester.

Entre les Murs vertedert in het geheel niet. Entre les Murs laat je op het puntje van je bioscoopstoel zitten door de spanning over het wankele machtsevenwicht tussen leraar en leerlingen op een vmbo in de grote stad Parijs. Leraar Francois weet wat hij wil met zijn smeltkroes: respect en orde. Hij wil een open en eerlijke relatie met zijn leerlingen, maar zij moeten respecteren dat hij de autoriteit is. Lange tijd gaat het goed, ondanks de soms idiote onderwerpen en problemen die hij aansnijdt, en de discussies waar hij in verzeild raakt. Weet iemand van u het verschil tussen de aantonende wijs en de conjunctief bijvoorbeeld?

Maar plotseling loopt het uit de hand. Een van de moeilijke leerlingen moet besproken worden in de lerarenvergadering en daar mogen in Frankrijk kennelijk de klassevertegenwoordigers bijzitten. Of ze daar iets mogen inbrengen vertelt het verhaal niet. Deze twee doen het in ieder geval niet. Die giebelen en geiten en worden door de leraren niet tot de orde geroepen. Onbegrijpelijk: Omgekeerd respect is immers ook jonge mensen aanspreken op hun rechten en plichten. En dat gebeurt niet. Wel als de klassevertegenwoordigers leerlingen figuurlijk uit de school klappen en verklappen welke lelijke dingen leraar Francois over de deugniet naar voren heeft gebracht. Dan ontstaat er een gigantische rel en ontglippen leraar Francois de teugels.

De film is zo levensecht, dat je je afvraagt hoe het weer goed is gekomen? Want aan het einde van de film nemen de leerlingen vrolijk afscheid van Francois voor een mooie zomervakantie.

De film is een wonder van acteerwerk, vooral van al die leerlingen die uitvergroot in beeld komen. Zeer de moeite waard!

Reve en de knobbel van Swaab

Gisteren behandelde Andere Tijden de opwinding in de tachtiger jaren over de ontdekking van Prof. Swaab, hersenonderzoeker, dat bij dode homoseksuele mannen een knobbel in de hersenen groter is dan bij heteroseksuele mannen. Ik ga die opwinding hier niet beschrijven. Daarvoor kunt u beter naar de uitzending kijken. Ik was wel heel benieuwd hoe het nu verder is afgelopen met die ontdekking. Swaab laat weten dat zijn ontdekking nu algemeen geaccepteerd is zelfs in de Gay Krant. Bij mijn zoektocht vond ik een reactie van Gerard Reve over de opwinding in onnavolgbaar Reviaans proza, waar ik zo van houd. En dat wil ik niemand onthouden, hoewel het mijn eigen schrijfsels wel knullig in het daglicht stelt:

Zondagmorgen Zonder Zorgen

Lang geleden kreeg ik een boek in handen, dat diepe indruk op mij maakte. Het jaar van de Genade was 1952 of 1953, het boek heette Homosexuality en de auteur West, diens voornaam slechts door de initiaal H. aangegeven, als ik het wel heb. Het boek was verschenen in de Pelican reeks van de uitgeverij Penguin Books. Uiteraard ben ik het door uitlenen kwijtgeraakt.

Ik wist toen met zekerheid dat ik niet heteroseksueel, ook niet biseksueel (als zoiets bestaat), maar homoseksueel was, en dat ik erop moest rekenen dat mijn leven lang te zullen blijven. Dat het een ziekelijke afwijking was betwijfelde ik al lang, al was zulks nog steeds de gangbare opvatting.

Aan de lopende band werden homoseksuelen door psychiaters behandeld, met naar het heette mooie resultaten. Vooral in de Verenigde Staten van Amerika liep de therapie als een trein. Een vindingrijke Newyorkse psyschiater genas homo's door hen op een filmscherm opwindende beelden van homoseksuele aard te tonen om, zodra de patiënt een wellustige reactie vertoonde, hem een misselijk (onpasselijk) makend middel toe te dienen. De pers toonde zich geestdriftig, maar alles heeft zijn duur. De na een voltooide therapie als genezen ontslagen homo's gingen allen op den duur gewoon wederom doen waar ze zin in hadden. Het enige effect dat nog lang stand hield was dat zij, als ze per ongeluk op straat de betrokken psychiater tegenkwamen, onmiddellijk heftig moesten braken. Maar wel zijn er heel wat mensen schatrijk geworden aan het behandelen van homoseksuelen zonder er ook maar één te hebben genezen, aangezien er niets te genezen viel, maar daarover later meer.

Homosexuality door H. West was een degelijk boek, zonder hinderlijke pretenties maar rijk aan informatie en vrij van elk ongevraagd zedelijk oordeel. De bedoeling van de auteur was: alle theorieën en ideeën die aangaande de gelijkslachtelijke liefde ooit gecolporteerd waren zo exact mogelijk te beschrijven. Verder vermeldde hij in welke cultuur de herenliefde respectievelijk chic, een voorrecht, verheven, alledaags, vulgair of tegennatuurlijk werd gevonden en dienovereenkomstig bejegend tussen de uitersten van een sacraal instituut dan wel een duivelse misdaad.

Vele van de moderne theorieën over het ontstaan van de geaardheid (want het moest, als iedere afwijking, een oorzaak hebben) hielden die oorzaak op 'zielszwakte', onmatige masturbatie in de jeugd, het slechte voorbeeld, verleiding, en dergelijke: het was een verworven ziekte en een verworven afwijking.

Auteur West bekeek alle theorieën, maar geen enkele hield onder zijn kritiek stand. Wel zeer interessant was de theorie van de Duitse arts Ulrichs, die de homoseksuelen als een derde geslacht beschouwde, dat hij in verband bracht met de planeet Uranus en naar dit hemellichaam Uraniërs of Urningen noemde. Het was meer een mythe dan een wetenschappelijke hypothese, maar wel werd de homo vrij verklaard van enige schuld: hij was homo door een kosmische bestiering, door het lot, en bij geboorte. In wetenschappelijke termen vertaald betekende het dat het homo zijn een erfelijk gegeven was.

Auteur West wees die visie niet bij voorbaat af. Dat was iets bijzonders, want men bedenke dat toen, veertig jaar geleden, milieu, maatschappij en opvoeding het karakter en gedrag van de mens heetten te bepalen. Maar West wees op de vele geslaagde en gelukkige levens na een gruwelijke jeugd. En hoe verklaarde men dat van twee broers, weinig in leeftijd verschillend en in één zelfde gezin en milieu opgegroeid, de ene een homo en de andere hetero werd?

Maar hoe zoude men kunnen bewijzen dat het homo zijn een erfelijk bepaald feit was? Men zoude daartoe de seksuele gerichtheid moeten onderzoeken van reeds kort na de geboorte van elkaar gescheiden en in totaal verschillende milieus volwassen geworden eeneiige tweelingen. Zulk een onderzoek, schreef West, was in de Verenigde Staten verricht. En op enkele gevallen na die twijfelachtig bleven, bleek het volgende: als de ene helft homo was, was de andere helft het ook, en dito wat betreft het heteroseksueel zijn. Het statistisch materiaal was niet overvloedig groot, zodat het toeval niet geheel was uitgesloten. Maar een volgend, uitgebreider onderzoek kon dat toeval uitsluiten.

Het was een merkwaardig boek. Veertig jaar geleden was er in Nederland op academisch gebied vrije meningsuiting. Nu zoude West aan een Nederlandse universiteit zijn visie niet ten gehore kunnen brengen, want een vooruitstrevende studentenbond bepaalt welk wetenschappelijk standpunt gehoord mag worden en welk wetenschappelijk onderzoek kan worden toegestaan.

Ik denk nog vaak met dankbaarheid aan West zijn boek, al ben ik het kwijtgeraakt. Want, zo dacht ik, als mijn homo zijn een genetisch gegeven is waar ik noch iemand anders wat aan kan veranderen, dan heb ik mijzelf niets te verwijten, en ben ik slechts verantwoordelijk voor mijn daden.

Het lot is niet uitsluitend een beperking. Het is ook: bevrijding. (De gewilligen laten zich door het lot leiden, de onwilligen worden door het lot medegesleurd. Dat zegt Horatius, een beroemd Romeins dichter.)

Intussen heb ik in die veertig jaren niet stil gezeten en ook het genetisch onderzoek heeft niet stil gestaan. Een aangeboren variant zoals linkshandigheid is aantoonbaar in de anatomie van de hersenen. Zoude dan ook homoseksualiteit in de structuur van de hersenen te zien moeten zijn? Dan zoude er aan veel tweedracht een einde kunnen komen. (Mij is de rijkdom van beide - linkshandigheid én homoseksualiteit - geschonken, zodat ik nooit ziek ben, en ook rooms-katholiek ben geworden.)

Een Amsterdams neuroloog, professor D. Swaab, deed enige tijd geleden een onderzoek, waarbij hij de beschikking kreeg over de hersenen van dode mannen van wie vaststond dat zij homo's waren. En ziet: bij de sectie trof hij in een bepaald deel van de hersenen steeds eenzelfde afwijkende structuur aan, die in de hersenen van hetero's niet voorkwam.

Hoe overtuigend de resultaten van zijn onderzoek waren weet ik niet, maar hij maakte er gewag van, en het werd nieuws in de pers. Toen pas bleek, welk een ernstig verzuim Professor Swaab had begaan: hij had voor zijn onderzoek geen voorafgaande toestemming gevraagd bij de homoseksuele vakbond, het C.O.C. Nu, de gevolgen lieten zich zien en horen: een grote groep gemotiveerde personen verscheen op Zondagmorgen voor Professor Swaab zijn woning in Amstelveen, roepende in koor en met grote stem: 'Dick, snijd in je eigen p(..)!' Wel eigenaardig, als men bedenkt dat Professor Swaab wel een onderzoek deed dat met seksualiteit te maken had, maar daartoe hersenen en géén geslachtsdelen onderzocht. Maar de aanhangers van die vakbond hebben geen hersenen doch wel geslachtsdelen, dus op een bepaalde manier klopt het. Daarom is er ook een God of Iets of Iemand Die alles gemaakt heeft en laat geschieden, want zoiets als die betoging in Amstelveen kan geen sterveling zelf bedenken. Het zijn boeiende tijden.

Het leven is geweldig, en daar is niets aan te doen. Of dacht U soms van wel? Ons bestaan is toch één groot feest?

Neen, ik laat U niet in de steek: ik kom terug, net als de dokter tot het niet meer nodig is. U moet gewoon doorgaan met de pillen, en vooral de kuur geheel afmaken, want ik kom niet voor Jan L(..) dag en nacht bij U langs.

Gerard Reve

Uit: Verzameld Werk
deel 6
L.J. Veen
2001

Ook zo!

Homo's heb je in soorten en maten sinds homoseksualiteit een normaal verschijnsel is in onze samenleving. Ik ga hier niet al die soorten uitlichten. Als u nieuwsgierig bent, moet u uw ogen goed de kost geven. Ik ga aandacht besteden aan de uitersten. Vorige week keek ik naar een documentaire van de EO over refohomo's. Refo-homo's zijn orthodox-christelijke jongens en meisjes. De combinatie van orthodox christelijk en homosexualiteit is voor hen een gigantisch probleem. Want in orthodox christelijke kringen is homoseksualiteit een zonde. Over homoseksualiteit praat je niet. Waarom niet? Omdat homoseksualiteit het instituut huwelijk en de gezagsverhouding tussen man en vrouw ter discussie stelt.

En dan nu het probleem. Orthodox christenen zijn net mensen en dus in die kring komt homoseksualiteit ook voor. Jonge meiden en jongens die ontdekken dat ze homoseksuele gevoelens hebben, komen terecht in een verschrikkelijke identiteitscrisis. Als ze zich niet aanpassen, worden ze van huis en haard verstoten.

Sinds enige tijd zijn er organisaties die zich het lot van deze jonge mensen aantrekken, RefoAnders en Onze Weg. Deze organisaties krijgen subsidie van de Nederlandse overheid en dat riep in de Tweede Kamer vragen op. Ook bij mij trouwens. Maar sinds ik de documentaire heb gezien, mag het van mij. In huiskamerbijeenkomsten kunnen de jonge mensen praten over de relatie tussen geloof en homo. Dat doorbreekt hun isolement en kan het begin zijn van een andere weg. Louter en alleen om deze reden mogen ze van mij gesteund worden. Want juich niet te vroeg: ook deze organisaties keuren homoseksuele niet goed. Ze mogen er wel met elkaar over praten, ze mogen het niet met elkaar doen. Homoseksualiteit en orthodoxie gaan niet samen. Natuurlijk hoop ik dat met dat praten het besef van een andere weg doordringt.

En dan het andere uiterste. In de wereld van de kunst en het amusement is het homozijn allang geen bijzonderheid meer. Op de buis domineren homo's het beeld. Gerrit Komrij verzuchtte laatst bij DWDD dat hij verlangde naar tijden dat je als homo nog een bezienswaardigheid was, dat er wat hem betrof veel te veel van waren tegenwoordig. En toen ik mooie en wilde Sara Kroos in Kunststof hoorde verkondigen dat zij een van ons is, vond ik het ineens ook niet meer leuk. Er moet toch iets te wensen overblijven.

Het beeld

Fanny schreef:

"Hallo vrienden van het beeld van Fanny,

Hierbij wat foto's van afgelopen week, vooral van de harde werkers. Helaas hebben ze geen tijd om de opperbaas erop te zetten; beeld moet af voor 14 juni (verjaardag Nel). Ik ben helemaal in de ban van het beeld en werkte er vorige woensdag verder de hele middag aan. Fikse pijn in de rechterarm later. Maar ik kon niet ophouden.
Alles wat je nu doet maakt verschil. En dat is heel leuk werken.

We bekijken het beeld veel en vaak op afstand. Het moet mooi in de ruimte staan straks! Een beeld moet ook wat doen met de ruimte waarin het staat; het mag als het ware niet naar de grond worden getrokken, maar als massa een onderdeel zijn van
de omgeving waarin het zich bevindt.

Je ziet het verschil nu goed met de vorige keren; ze is wat slanker (zonder haar mooie rondingen te verliezen) en zit mooier in haar vorm. Het haar en de handdoek kristalliseren zich langzaam uit. Ook de plek waar de benen staan wordt beter; het rechter been verdwijnt bijna achter de handdoek en het linker gaat juist voor
een deel naast de handdoek uitkomen. De handdoekpartij met één zichtbare hand op de doek en één eronder verdwijnende hand wordt nog een heel werk. Aan de achterkant zie je mooi dat ze in contra-post houding staat. Aan de standbeen kant zit de heup wat hoger en is duidelijk te zien. De speelbeen kant is langs de zijkant gladder, immers daar zijn de spieren niet aangespannen. De omhoog staande hak van het
speelbeen komt nu duidelijker uit.

Het is een geschenk die hulpen, (zoals in de tijd van Michaelangelo), dus HULDE aan de helpers! We hebben er alledrie heel veel plezier in en het gaat een prachtig
beeld worden. Bedankt Meiden!!

Liefs voor jullie allemaal, Fanny

En dan nu de foto's:

Daar komen de Christenen

Gisteren was Kader Abdollah te gast in de bibliotheek van Huizen voor een lezing over zijn boeken Koran en de Booschapper. Ongeveer honderd bezoekers luisterden ademloos naar deze rasverteller. Op een vraag wat DE Moslimgemeenschap in Nederland vond van zijn hertaling van de Kor-an, antwoordde hij dat we ons moesten voorstellen dat wij, de aanwezigen in de bibliotheek, met z'n allen naar Perzië zouden afreizen. In Perzië zou men ons als volgt verwelkomen: "Help, daar komen de Christenen!"

Hij kon ons dus geen antwoord op de vraag geven, net zo min als op veel andere vragen. Zijn mannen en vrouwen gelijk voor moslims? Via een prachtig verhaal over de profeet Mohammed die veertienhonderd jaar geleden mannen gebood om niet meer dan vier vrouwen te hebben, liet hij weten dat de tijd voortschrijdt en dat het nu al heidens moeilijk is om vier vrouwen goed te onderhouden.

Hij herhaalde zijn stelling dat gelovigen die de Kor-an zien als leidraad of wetboek voor het leven achterlijke mensen zijn. Voor alle duidelijkheid, zeker op de dag dat Wilders in Engeland een ander verhaal wilde gaan vertellen, niet de Kor-an is achterlijk, maar mensen die hem gebruiken voor eigen doeleinden. Kunnen we niet alleen van de Kor-an zeggen, niet waar?

In de pauze signeerde Kader Abdollah gekochte exemplaren met een groet "Salem" en een arabische krabbel die misschien zijn naam voorstelde, maar in ieder geval mooi paste bij de kleurrijke illustratie op de titelpagina van de boeken. Na de pauze mochten we vragen stellen en ieder antwoord was een nieuw kleurrijk verhaal op zich. Deze man schrijft zoals hij spreekt en spreekt zoals hij schrijft. Ik heb hem niet gevraagd of hij daarmee past in een Perzische traditie. Ga ik misschien nog wel eens doen. Dit is vast niet de laatste keer dat we hem horen.

Overigens stapte hij binnen zonder gevolg. Laat haat je hart niet vergiftigen, hield hij ons voor, en nog eens, laat haat je hart niet vergiftigen. Als alle mensen zouden zijn als deze evangelist uit het Oosten, zou dat ook niet gebeuren. Is er iemand die niet van hem houdt?